“Sifatli davlat boshqaruvi” dasturi (Government Quality Award) doirasida o‘tkazilgan baholash yakunlariga ko‘ra, Atom energiyasi agentligi direktori Axmedxadjayev Azim Israilovich “Namunali agentlik direktori” mukofotiga sazovor bo‘ldi. Ushbu yuksak e’tirof unga milliy atom energetikasini shakllantirishdagi strategik yetakchiligi, atom dasturini konsepsiyadan amaliy bosqichga olib chiqishi hamda tarmoqni rivojlantirish, xalqaro hamkorlikni kengaytirish va malakali kadrlar tayyorlashga qo‘shgan hissasi uchun berildi.
Natijalar va yutuqlar
Direktor rahbarligida mamlakatning atom energetikasi dasturi Hukumatning muqobil energiyaga o‘tish siyosati asosida konseptual bosqichdan amaliy loyihalar bosqichiga o‘tkazildi. Oltita RITM-200N reaktori negizida umumiy quvvati 330 MVt bo‘lgan kichik atom elektr stansiyasi (KAES) loyihasi amalga oshirilmoqda. Shuningdek, yirik atom elektr stansiyasi (2×VVER-1000) bo‘yicha kelishuvga erishildi hamda Jizzax viloyatida har biri 55 MVt quvvatga ega bo‘lgan oltita reaktor qurilishi bo‘yicha shartnomalar tuzildi.
Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) va “Rosatom” bilan hamkorlik kengaytirilib, buning natijasida 2026-yil mart oyida birinchi beton quyish ishlari boshlandi. O‘zbekiston kichik modulli reaktorlar va yirik atom elektr stansiyasini birlashtirgan integratsiyalashgan modelni amalga oshirayotgan dunyodagi birinchi mamlakatga aylandi.
Azim Axmedxadjayev ishtirokida hudud va tarmoq samaradorligiga ham erishilgan. Jumladan, Jizzax viloyatining eksport hajmi 2022-yilda 2019-yilga nisbatan 5,4 baravar oshdi. ADM Jizzakh LLC va Huaxin Cement Jizzakh kabi loyihalarni ham o‘z ichiga olgan investitsiya-sanoat sektoriga 1 milliard AQSh dollari miqdorida xorijiy investitsiyalar jalb qilindi.
Direktor qator davlat va xalqaro mukofotlar bilan taqdirlangan. Jumladan, u “Do‘stlik” ordeni, Jizzax viloyati, Investitsiyalar vazirligi va Jizzax hokimligining tashakkurnomalari hamda 2023-yil sentyabr oyida Vashington shahrida Amerika-O‘zbekiston savdo palatasi tomonidan topshirilgan Innovatsiyalar mukofotiga sazovor bo‘lgan.
Tarmoq uchun inson kapitalini rivojlantirish bo‘yicha ham muhim ishlar amalga oshirildi. Toshkentdagi MIFI filiali tashkil etilib, 55 nafar mutaxassis tayyorlandi. O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasida 2026-yilgacha bo‘lgan davr uchun 160 nafar xodimning malakasini oshirish va tayyorlash bo‘yicha qo‘shma reja ishlab chiqildi.
Gender tengligi va jamoatchilikni jalb etish yo‘nalishida ham qator tashabbuslar amalga oshirildi. Xotin-qizlar kengashi tashkil etildi, “Women in Nuclear” xalqaro forumida ishtirok ta’minlandi, yoshlar uchun ta’lim dasturlari o‘tkazildi. ATOM axborot markaziga 5 mingdan ortiq odam tashrif buyurdi, bu esa atom dasturiga nisbatan jamoatchilik ishonchi va xabardorligini oshirishga xizmat qilmoqda.
Rahbarlik samaradorligi
Direktor tomonidan ishlab chiqilgan strategik yondashuvga ko‘ra, atom dasturi oddiy infratuzilmaviy loyiha emas, balki xalqaro hamkorlik, energetika manbalarini diversifikatsiya qilish, ilg‘or texnologiyalar va inson kapitalini rivojlantirishni birlashtiruvchi kompleks milliy platforma sifatida shakllantirildi.
Mazkur strategik qarash integratsiyalashgan “yo‘l xaritalari”, asosiy samaradorlik ko‘rsatkichlariga (KPI) tayangan boshqaruv tizimlari hamda ichki raqamli platformalar orqali amaliyotga joriy qilindi. Bu esa normativ-huquqiy tartibga solish, xalqaro hamkorlik va loyihalarni amalga oshirish kabi parallel yo‘nalishlarda strategik maqsadlar bilan operatsion faoliyatning uyg‘unligini ta’minladi.
Direktor 2024-yilda shartnoma imzolanishidan boshlab 2026-yilda birinchi beton quyishga tayyorgarlik bosqichigacha bo‘lgan keng ko‘lamli transformatsiya jarayonlariga samarali rahbarlik qildi. U MAGATE o‘quv dasturlarida ishtirok etish orqali professional rivojlanishga sodiqligini namoyon etib, shaxsiy namunasi bilan ijtimoiy mas’uliyat va gender inklyuzivligi qadriyatlarini ilgari surmoqda. Xususan, “Rosatom” bilan hamkorlikda “Rosatom – Uzatom” yo‘l xaritasi doirasida ayol mutaxassislarni tayyorlash ishlari olib borilmoqda.
Shuningdek, “Direktor kubogi” musobaqasi kabi tashabbuslar orqali Uzatom, AES qurilishi direksiyasi va MIFI talabalari o‘rtasida jamoaviy ruhni mustahkamlovchi kuchli tashkiliy madaniyat shakllantirildi.
MAGATE, “Rosatom”, KEPCO, CNNC, Butunjahon yadro assotsiatsiyasi (WNA), Assystem va boshqa tashkilotlar bilan strategik sheriklik va xalqaro hamkorlik yo‘lga qo‘yildi. 500 dan ortiq ishtirokchi qatnashgan Samarqand konferensiyasi kabi yirik xalqaro maydonlar tashkil etildi.
Shuningdek, MAGATE bilan CPF dasturiga qo‘shimcha, WNA bilan o‘zaro anglashuv memorandumi, CNNC bilan memorandum, INP Akademiyasi bilan hamkorlik hujjati, Assystem bilan kelishuv hamda sun’iy intellekt sohasidagi tadqiqotlar bo‘yicha MIFI bilan memorandum imzolandi. Bu esa O‘zbekistonning atom energetikasi sohasidagi xalqaro mavqeini yanada mustahkamladi.
Takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar
Baholash yakunlariga ko‘ra, faoliyat samaradorligi va barqarorligini yanada oshirish maqsadida quyidagi tavsiyalar ishlab chiqildi:
Loyihalarning bajarilish holati, operatsion tayyorgarligi va muhim bosqichlarga erishish jarayonini real vaqt rejimida kuzatish hamda hisobot yuritish imkonini beruvchi loyiha boshqaruvi paneli (dashboard) tizimini joriy etish. Bunda Koreya Respublikasi va Fransiya tajribasidan foydalanish orqali shaffoflik va hisobdorlikni kuchaytirish tavsiya etiladi.
Kadrlar zaxirasini shakllantirish va iste’dodlarni tizimli rivojlantirish mexanizmlarini yaratish, mentorlik dasturlarini joriy etish. Bu borada “Rosatom”ning ilg‘or tajribasi hamda Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tashabbuslaridan foydalanish tavsiya etiladi. Mazkur choralar kompetensiyalar barqarorligini va institutsional tajribaning uzluksizligini ta’minlaydi.
O‘zbekiston atom dasturini dunyoning yetakchi atom dasturlari bilan muntazam taqqoslab (benchmarking) borish, operatsion faoliyat, kadrlar tayyorlash va xavfsizlik sohalaridagi bo‘shliqlarni aniqlash, MAGATEning INIR missiyalari hamda hamkor tashkilotlar baholashlarida ishtirok etish orqali xalqaro standartlarga muvofiqlikni yanada mustahkamlash tavsiya etiladi.
